اکولوژی
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

تغییرات دیواره سلولی تغییراتی ممکن است در هر یک از بخش های تشکیل دهنده دیوارة سلولی و یا تمام بخش های آن رخ دهد. این تغییرات را در دو گروه تغییرات فیزیکی و تغییرات شیمیایی طبقه بندی می نمایند. البته باید خاطر نشان کرد که غالب تغییرات از تغییرات توأم فیزیکی و شیمیایی هستند که برای سهولت مطالعه آنها را در گروه های یاد شده قرار می دهیم.


 

الف ) تغییرات فیزیکی دو گروه تغییرات عمده در این بخش قرار می گیرند که عبارتند از ضخیم شدن دیواره وتشکیل ‹‹ pit ›› ( پیت ) یا پونکتواسیدن . ( الف ـ 1 ) ضخیم شدن دیواره سلول در این تغییر دیواره سلول ضخیم می شود بدینصورت اگر تمام دیواره ها به یک اندازه ضخیم شود ضخیم ‹‹ کلانشیم حلقوی ›› شدن را ضخیم شدن متقارن گویند مانند آنچه در کلانشیم حلقوی دیده می شود . نوع دیگر ضخیم شدن دیواره ضخیم شدن نامتقارن دیواره نام دارد در این نوع ضخیم شدن تنها بخشهایی از دیواره ضخیم می شود . مثل کلانشیم مماسی و یا کلانشیم زاویه ای . شکل ص 2 الف ـ 2 ) تشکیل PIT ( پیت ) یا پونکتراسیون . به هنگام تشکیل دیواره های اولیه و ثانویه در روی تیغه میانی ممکن است هر یک و یا هر دو بخش یاد شده در برخی مناطق تشکیل نشده و یا بصورت بسیار نازک تشکیل شود که این مناطق را پیت یا پونکتراسیون گویند وظیفه عمده پیت تسهیل نقل و انتقال بین سلولهای مختلف و گاهی کنترل این نقل و انتقال ذکر شده است . در هر پیت حتماًتیغه میانی وجود دارد و نیز تعدادی پلاسمودسمات در آنها دیده می شود . انواع پیت ها : هر گاه پیت در دیواره اولیه مشاهده شود آنرا پیت اولیه ( PRIMARY PIT ) و هر گاه در دیواره ثانویه رخ دهد آنرا پیت ثانویه ( SECONDARY PIT ) می گویند . شکل ص 3 در شکل های فوق که دو نوع پیت اولیه ـ و پیت ثانویه را نشان می دهد حروف اختصاری به شرح زیر است : ‹‹PP ›› یعنی پیت اولیه ‹‹ S.P ›› یعنی پیت ثانویه ‹‹ P.W ›› دیواره اولیه ، ‹‹ S.W ›› یعنی دیواره ثانویه و ‹‹ M.L ›› یعنی تیغه میانی علاوه بر طبقه بندی پیت ها به اولیه و ثانویه پیتها را بر اساس شکل ظاهری به دو گروه پیت ساده و پیته هاله ای نیز تقسیم می نمایند . تمام پیت های شکل فوق را پیت های ساده گویند . شکل پیت هاله ای در زیر آمده است . شکل ص 4 بالا در این شکل ‹‹ C.W ›› یا دیوارة سلولی می تواند هر یک از دیواره های اولیه و ثانویه و یا حتی هر دو را شامل شود . در نوع دیگری طبقه بندی پیت ها پیت ها را شامل دو نوع پیت یک طرفه و پیت دو طرفه می دانند : شکل ص 4 پایین پلاسمودسما تا : پلهای سیستوپلاسمی که د و سلول مجاور را به هم وصل می نمایند پلاسمودسم و مجموع آنها را پلاسمودسما تا می گویند . پلاسمودسم ممکن است در هر جای دیوارة وجود داشته باشد اما تعداد آن در پیت ها بسیار زیاد می باشد . از آنجا که سلولهای گیاه بوسیله هزاران پلاسمودسم بهم وصل می شود . لذا دانشمندان پیکر گیا ه را توده ای سنوسیتی می دانند . توده سنوسیتی به معنی تودة سیتوپلاسمی ای است که در آن تعداد زیادی هسته وجود دارد . ب ) تغییرات شیمیایی : این تغییرات موجب بروز خصوصیات ویژه در سلول می شود بطور کلی تغییرات شیمیایی را می توان در گروه های زیر مطالعه نمود . ب ـ 1 ) تغییراتی که موجب نفوذ ناپذیر شدن دیواره می شوند . چندین نوع تغییر در دیواره دیده می شود که موجب کاهش نفوذ پذیری دیوارة سلول می شو داین تغییرات شامل : کوتینی شد ن ، مومی شدن و چوب پنبه ای شدن می باشد . ب ـ 1 ـ 1 ) کوتینی شدن دیواره : ‹‹ CUTINIZATION ›› کوتین ترکیبی از مشتقات لیپید ها به حساب می آید که در مقابل بسیاری از حلالها اسیدها و بازها غیر قابل حل است . کوتین در پتاس جوشان حل می شود این ماده در روی دیواره هایی که در تماس با هوا می باشند بوجود می آید . کوتین در روی دیواره بصورت لایه ای تشکیل می شود که به آن کوتیکول می گویند . کوتیکول شفاف و براق بوده وظایف بسیار مهمی چون مقاومت در برابر عوامل شوینده بارانهای اسیدی و بسیاری از سموم مابع را به عهده دارد . دیوارة کوتینی شده نسبتاً به ورود بسیاری از عوامل بیماری زا مقاو م است . همچنین کوتیکول موجب کاهش بسیار چشمگیر تعرق و ورود و خروج گازها می شود . ضخامت کوتیکول در گیاهان مختلف و حتی مکانهای مختلف یک گیا ه یا یک اندام متفاوت است . این لایه در روی اپیدرم که بافت محافظ اندامهای جوان ا ست تشکیل می شود . کوتیکول در اپیدرم ریشه ها ، در روی روزنه ها و نیز در بخشهای غوطه ور در آب (‌در تماس با آب و یا غوطه ور در آب ) تشکیل نمی شود . ضخامت کوتیکول برگهای پهن در سطح شکمی بیش از سطح پشتی آن است و در برگهای باریک چندان فرق نمی کند. ب ـ 1 ـ 2 ) مومی شدن دیواره CERIFICATION برخی دانشمندان مومی شدن را تغییری مجزا و برخی نیز آنرا همراه با کوتینی شدن بعنوان یک تغییر بشمار می آورند . موم ماده ای نفوذ ناپذیر متشکل از مخلوطی از زنجیره های هیدروکربنی اشباع شده و تعداد از آلکانها با هیدروکربنهای فرد و بندرت هیدروکربنهای منشعب است .مومی شدن نیز در دیواره های بیرونی سلول رخ می دهد و به دو صورت درون کوتیکولی و برون کوتیکولی صورت می گیرد . در مومی شدن درون کوتیکولی موم تنها در درون کوتیکول ترشح می شود و موجب افزایش نفوذ ناپذیری می شود و در نوع مومی نشدن برون کوتیکولی موم به بیرون کوتیکول نیز می رسد . و لایه ای کم و بیش ضخیم در روی کوتیکول تشکیل داده تا حدودی باعث کدر شدن آن می شود . موم دارای اشکال میکروسکوپی متفاوتی است و ممکن است بصورت دانه های بسیار ریز و یا رشته های بسیار مویی و کوچک باشد . ضخامت موم در برخی گیاهان مانند خرمای مومی آنقدر زیاد است که آنرا استخراج می نمایند . از موارد بسیار معروف مومی شدن ساقة نیشکر و برگ کلم را می توان نام برد . ب ـ 1 ـ 3 ) چوب پنبه ای شدن SUBERIFICATION در این تغییر دیواره به ماده ای نفوذ ناپذیر بنام چوب پنبه یا سوبرین که از مشتقات لیپیدها است آغشته می شود . سلولهای دارای دیواره چوب پنبه ای ابتدا زنده می باشند و با افزایش ضخامت و مقدار چوب پنبه به دلیل نفوذ ناپذیر شدن دیواره سلول حیات خود را از دست می دهند . از مثالهای بارز برای این تغییر سلولهای چوب پنبه ای لایه محافظ چوب پنبه ای شده و نیز پوست برخی میوه ها یا پوست غذه سیب زمینی است . ب ـ 2 ) چوبی شدن LIGNIFICATION در این تغییر دیواره به چوب یا لیگنین آغشته شده استحکام آن زیاد می شود . چوبی شدن به دو صورت انجام می گیرد . در چوبی شدن متقارن مانند آنچه در فیبر چوبی و یا سلولهای اسکرانشیم دیده می شود تمام دیواره های یک سلول به یک اندازه چوبی می شود . نوع دوم چوبی شدن چوبی شدن نا متقارن است . در این نوع چوبی شدن بخشهایی خاص از دیواره سلول چوبی می شود . مثال این نوع چوبی شدن آوندهای چوبی حلقوی و مارپیچی می باشد . 

منبع: http://doktorsaid.blogdoon.com/Post-2.aspx 

[ ۱۳٩٠/۱۱/۱۸ ] [ ۱۱:۱٤ ‎ب.ظ ] [ حمیدرضا قاسمی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

دانشجوی دکترای فیزیولوژی گیاهی دانشگاه اصفهان Hamidecology@yahoo.com
موضوعات وب
صفحات دیگر
امکانات وب

آمار سایت


رمان