اکولوژی
 
قالب وبلاگ
نويسندگان

مقایسه ی پاسخ فیزیولوژیکی و اکولوژیکی

اگر چنانچه ما گیاهی را از محیط طبیعی خود برداشته و در محیط کشتی بکاریم که فاقد گونه دیگری است. در این حالت می توانیم صفات متعددی از قبیل PH مطلوب،بیوماس،ارتفاع و... را اندازه بگیریم. انتخاب صفات با توجه به نوع گونه گیاهی صورت می گیرد. مثلا برای گیاهان پایا از صفات رویشی که گیاه را به هم نمی زند و در طول یک دوره ی رویشی حاصل می شوند، استفاده می شود ولی برای گیاهانی که یک ساله هستند،از میزان تولید بذر که مهمترین صفت است،استفاده می شود. ما در مثال خود صفت PH مطلوب را اندازه گرفتیم. در حالت کشت منفرد PH مطلوب گیاه ما یعنی Avenella flexuosa حدود 5 است. اگر چنانچه گیاه در محیط طبیعی خود کاشته شود، PH مطلوب آن تغییر می کند. اگر این گیاه را در مناطق مختلف مثل جنگل، چمنزار یا بوته زار بکاریم، باز هم PH مطلوب آن تغییر می کند. این به دلیل وجود رقیبان متفاوت در محیط کشت است. PH مطلوب در کشت منفرد یک پاسخ فیزیولوژیک است (یک پاسخ فردی) اما تغییر PH مطلوب در محیط طبیعی در واقع یک پاسخ اجتماعی و اکولوژیکی است. این موضوع را با افزایش تعداد گونه های محیط کشت می توان فهمید. اگر بجز A.flexusa گونه یا گونه های دیگری به محیط کشت اضافه شود،PH مطلوب از حالت تک کشتی (یعنی همان پاسخ فیزیولوژیک) به PH مطلوب در حالت طبیعی (پاسخ اکولوژیکی) به تدریج نزدیک می شود. اگر با توجه به تغییر شیب PH برای رشد الگوی پاسخ های فیزیولوژیک واکولوژیک را با هم مقایسه کنیم، می توان آن را به صورت تقریبی در 3 بند و چند حالت خلاصه کرد.

مترجم: قاسمی

منبع: اکولوژی پوشش های گیاهی النبرگ - مولر



1- انطباق مطلوب فیزیولوژیکی و اکولوژیکی :

  1. مطلوب هر دو(پاسخ اکولوژیکی و فیزیولوژیکی) بر هم منطبق است ولی دامنه پاسخ اکولوژیکی با دامنه فیزیولوژیکی در دو حد بالایی و پایینی با هم مطابقت ندارند.
  2. مطلوب اکولوژیکی و فیزیولوژیکی بر هم منطبق است ولی دامنه پاسخ اکولوژیکی در دو حد بالایی و پایینی پاسخ فیزیولوژیکی نسبت به مورد a محدودتر است.

2- مطلوب اکولوژیکی از یک طرف مطلوب فیزیولوژیکی به طرف دیگر آن حرکت می کند. در این حالت پاسخ اکولوژیکی یک مطلوب داشته و بر مطلوب فیزیولوژیکی منطبق نیست.

  1. مطلوب اکولوژیکی به حد پایینی دامنه فیزیولوژیکی چسبیده است.
  2. مطلوب اکولوژیکی بین مطلوب فیزیولوژیکی و حد پایینی دامنه پاسخ فیزیولوژیکی قراردارد.
  3. مطلوب اکولوژیکی بین مطلوب فیزیولوژیکی و حد بالایی دامنه فیزیولوژیکی قراردارد.
  4. مطلوب اکولوژیکی به حد پایینی دامنه فیزیولوژیکی چسبیده است.

3- دو مطلوب اکولوژیکی در دو انتهای دامنه فیزیولوژیکی داریم که هیچکدام بر مطلوب فیزیولوژیکی منطبق نیستند.

a. مطلوب اکولوژیکی در طرف حد پایینی دامنه پاسخ فیزیولوژیکی توسعه یافته است.

b. مطلوب اکولوژیکی در طرف حد بالایی دامنه فیزیولوژیکی توسعه یافته است.

c. مطلوب اکولوژیکی در دو طرف دامنه پاسخ فیزیولوژیکی یکسان و هم اندازه است.

البته قضیه به اینجا ختم نمی شود. این الگوی ذکر شده با توجه به شیب یک عامل(در مثال ما PH مطلوب)بیان شده است و در یک زیستگاه عوامل مختلفی وجوددارند که به صورت مستقیم و غیر مستقیم بر الگوی گفته شده(پاسخهای اکولوژیکی و فیزیولوژیکی)اثر می گذارند. علاوه براین، ما باید در نظر داشته باشیم که یک گونه با دامنه وسیع ممکن است دارای اکوتیپهای گوناگون باشد و بنابراین مثل مورد قبلی بر دامنه اکولوژیک و فیزیولوژیک اثر کرده و ممکن است نوساناتی در آنها به وجود آورد.پس باید در هر آزمایش از افراد و جمعیتهای یک منطقه استفاده کرد.

با توجه به توضیحات داده شده اگر گیاهی در یک خاک اسیدی دیده شد،نمی توان با اطمینان گفت که آن گیاه اسیدوفیل است. بلکه باید گفت که حد اقل مقاوم به اسید است. برای اصطلاحات Xerophyte،Halophyte و... هم وضع به همین منوال است. یک دلیل واضح برای این حالت این است که برخی از گونه ها دارای دو مطلوب اکولوژیکی در دامنه فیزیولوژیکی خود هستند. مثلا اگر دو گیاه Sinapis arvensis و Raphanus raphanistrum به تنهایی در محیط کشت کاشته شوند، دارای PHمطلوب یکسان خواهند بود ولی چنانچه در یک محیط کشت با هم کاشته شوند،PH مطلوب برای R.raphanistrum حدود 4 خواهد بود و PHمطلوب برای گونه ی دیگر قلیایی تر خواهد شد. این به دلیل رقابت و مطلوبهای اکولوژیکی گوناگون برای یک گونه است.  

 

[ ۱۳٩٠/۱٠/۳ ] [ ۱٢:٥۸ ‎ب.ظ ] [ حمیدرضا قاسمی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

دانشجوی دکترای فیزیولوژی گیاهی دانشگاه اصفهان Hamidecology@yahoo.com
موضوعات وب
صفحات دیگر
امکانات وب

آمار سایت


رمان